خلاصه جزوه درس وسایل حفاظت فردی
تجهیزات حفاظت فردی باید دارای ویزگیهای زیر باشد:
1-متناسب با نوع کار باشد.
2-حفاظت کارگران بطور کامل تامین نماید.
3-استفاده از آنها راحت و آسان باشد.
4-اندازه آن برای فرد استفاده کننده مناسب باشد.
5-وسیله حفاظتی عامل ایجاد حادثه نباشد.
6-با حداقل آموزش برای عموم قابل استفاده باشد.
7-با استانداردها،طرح ها و برنامه های HSE مطابقت داشته باشد.
8-مطابق راهنمای تولید کننده آن بکار گرفته شود.
تعاریف
وسیله حفاظت فردی: وسیلهای است که برای حذف تماس مستقیم با عوامل زیانآور محیط کار و تقلیل اثرات مخاطره آمیز در محل کار توسط فرد استفاده میشود.
گوشی حفاظتی: نوعی وسیله حفاظت شنوایی است که با قرارگیری در روی گوش و پوشاندن لاله آن از رسیدن امواج صوتی بالاتر از حد مجاز به گوش جلوگیری میکند.
پلاگ گوش: نوعی وسیله حفاظت شنوایی است که در داخل مجرای شنوایی قرار گرفته و با مسدود کردن آن از رسیدن امواج صوتی بالاتر از حدمجاز به پرده صماخ و انتقال آن به گوش داخلی جلوگیری میکند.
وسایل و تجهیزات حفاظت فردی کار در ارتفاع: وسایلی هستند که به منظور پیشگیری از سقوط و یا کاهش عوارض و صدمات ناشی از سقوط کارگر از ارتفاعبه کار میرود. مانند کمربند ایمنی مهار کل بدن(هارنس)، لنیارد، قلاب قفلشونده (کارابین)، انواع طناب تکیهگاهی، عملیاتی، دینامیکی، استاتیکی و پشتیبان
محافظ چشم: وسـیله حفاظت فردی است که چشـم را در برابر خـطرات زیر محافظت مینماید:
1ـ برخورد اجسام سخت
2ـ تابشهای نوری (با طول موج ۱/0 الی 100میکرومتر)
3ـ فلزات مذاب و اجسام داغ
4ـ قطرات و پاشش مایعات
5 ـ ذرات گرد و غبار
6 ـ گازها
7ـ و هر نوع ترکیبی از این مخاطرات
عینک با تراز حفاظتی: محافظ چشمی است با عدسیهای نصب شده درقاب، با محافظ جانبی یا بدون محافظ جانبی. عدسی و محافظ جانبی عینک معمولی باید به گونهای باشد که با ساچمه فولادی با قطر 6 میلی متر و جرم 86/0 گرم با سرعت 45 متر بر ثانیه مقاومت مناسب را از خود نشان دهد.
عینک با تراز ایمنی: محافظ چشمی است که بر روی صورت قرار گرفته و ناحیة چشمها را کاملاً محصور میکند. عدسی و محافظ جانبی عینکهای ایمنی باید به گونهای باشد که با ساچمه فولادی با قطر 6 میلی متر و جرم 86/0 گرم با سرعت 120 متر بر ثانیه مقاومت مناسب را از خود نشان دهد.
سپرهای محافظ صورت: محافظی است که تمام صورت را پوشانده و از درجه ایمنی بالایی برخوردار باشد. این نوع سپر باید به گونهای باشد که با ساچمه فولادی با قطر ۶ میلیمتر و جرم 86/0 گرم با سرعت 190 متر بر ثانیه مقاومت مناسب از خود نشان میدهد.
فیلتر نوری: نوعی عدسی چشمی است که برای کاهش تابش نورهای فرودی در محدودة طول موجهای مشخص به کار میرود.
شمارة درجهبندی: ویژگیهای نور عبوری از فیلترهای نوری توسط شمارة درجهبندی آنها مشخص میشود.شمارة درجهبندی ترکیبی از کد عددی و شمارة تیرگی میباشد که با یک خط تیره از یکدیگر جدا شدهاند. کد عددی نشاندهندة نوع فیلتر میباشد. (جدول شماره 1 ضمیمه)
فیلتر جوشکاری: فیلتر مخصوصی است که برای حفاظت چشم در برابر درخشندگی (اشعه) خطرناک حاصل از جوشکاری و تابش کاهشیافتهای از اشعه ماوراء بنفش (UV) و مادون قرمز (IR) به کار می رود.
ماسک: ماسک وسیله محافظ دستگاه تنفس است که برای ایجاد فضایی محفوظ، با حداقل درز به روی صورت استفادهکننده به کار می رود.
ماسک کامل: پوششی است بر روی تمام صورت که چشم، بینی، دهان و چانه را میپوشاند.
نیم ماسک: پوششی است مقابل صورت، که دهان، بینی و چانه را میپوشاند.
ربع ماسک: پوششی است مقابل صورت که فقط دهان و بینی را میپوشاند.
نیم فیلتر ماسک: ماسکی است که کل یا قسمت اعظم آن را فیلتر تشکیل میدهد و دهان و بینی و در حد امکان چانه را نیز میپوشاند.
فیلتر ویژه: فیلتر مخصوصی است که در محیطهای دارای اکسیدهای نیتروژن و جیوه استفاده میگردد.
فیلتر: قسمتی از دستگاه محافظ تنفسی است که قابل تعویض بوده و از آن برای فیلتراسیون (پالایش) هوای محیط استفاده میشود.
فیلترهای ذرهای: فیلترهایی هستند که از آنها در محیطهای گرد و غباردار و ذرات جامد و مایع معلق در هوا استفاده میشود.
فیلترهای گازی: فیلترهایی هستند که در محیطهای گازی استفاده میشوند و جذبکننده گازها و بخارها هستند.
سرپنجة ایمنی: سرپنجهای که پا را در برابر ضربههایی با انرژی برخوردی حداقل 200 ژول محافظت میکند.
سرپنجه حفاظتی: سرپنجهای که پا را در برابر ضربههایی با انرژی برخوردی 100 تا 200 ژول محافظت میکند.
کلاه ایمنی: کلاهی است که از قسمتهای بالای سر در مقابل صدمه محافظت میکند.
دستکـش ایمنی و بازوبند: وسایل حفاظت فردی هستند که بر حسب انواع آن، میتـواند انگشـتان دسـت تا بالای بازو را در مقابل عـوامل زیـانآور محیـط کار محافظت نماید.
گتر: نوعی وسیلـه حفاظت فردی است که حدفاصل فضای خالی بین لبه شلوار تا روی کفش را میپوشـاند و بستـه به نوع فعالیـت از جـنس و انـدازههای مخـتلف تهیه میشود.
طبقه بندي انواع وسايل حفاظت فردي
طبقه بندي وسايل حفاظت فردي از ديدگاههاي مختلف انجام شده است كه شايد بهترين و جامع ترين طبقه بندي براساس عضو يا سيستم بدن انسان است. البته در اين طبقه بندي براي برخي از وسايل حفاظت فردي مثل كمربندها و طنابهاي ايمني نمي توان بر اساس اعضاي بدن گروه مستقلي در نظر ً آنها را در يك گروه به عنوان ساير وسايل حفاظت فردي قرار مي دهند. براساس گرفت و معموال جمع بندي كلي مي توان وسايل حفاظت فردي را در گروههاي زير طبقه بندي نمود: الف- حفاظت تنفسي: مثل ماسكهاي يكبار مصرف، كارتريج دار، هوارسان، نيم صورت يا تمام صورت و ...
ب- حفاظت چشم: مثل انواع گاگل ها، عينكها، شيلدها، آفتابگیر
ج - حفاظت شنوائي: مثل پلاگهاي توگوشي و گوشي ها
د- حفاظت دست: مثل دستكش ها، كرمها و...
ه - حفاظت پا: مثل كفش ها، پوتين ها و ...
و- حفاظت سر: مثل انواع كاله ها، سربندها، هودها و... ز- حفاظت از سقوط: مثل انواع كمربندها، مهارها و ...
ح - حفاظت از پوست: انواع البسه كار، كالههاي لبه دار، كرمها و ...
ط - ساير وسايل حفاظتي: انواع وسايلي كه در گروههاي فوق قرار نمي گيرند و براي كارهاي خاص مثل كار در محيط سرد يا گرم درنظر گرفته مي شوند.
مسئوليت هاي كارفرما
مسئوليت هاي كارفرمايان در برنامه PPE بصورت الزام است. در اين زمينه كارفرما براي پياده سازي برنامه انتخاب و استفاده از وسايل حفاظت فردي توسط كارگران، باید:
الف- ارزيابي خطرات محيط كار را انجام دهد.
ب- فرآيند و نتايج ارزيابي خطر را مستند كند.
ج- وسايل حفاظت فردي مناسب كارگران را شناسايي نمايد.
د- وسايل حفاظت فردي مناسب كارگران را تأمين نمايد.
ه- كارگران را در مورد استفاده و مراقبت از وسايل حفاظت فردي آموزش دهد (اگر الزم بود، آموزش مجدد دهد(.
و- فرآيند آموزش را مستند نمايد.
ز- كاركنان را ملزم به استفاده از اين وسايل در مشاغل خود، نمايد.
ح- وسايل حفاظت فردي را در شرايط خوب و ايمن نگهداري كند و در مواقع الزم آنها را تعمير يا تعويض كند.
و- از كاربرد مناسب وسايل حفاظت فردي توسط كارگران مطمئن شود.
ز- اثربخشي برنامه PPE را بازنگري و بروز نمايد.
مسئوليت هاي كارگران
در اجراي برنامه PPE ،كارگران نيز همانند كارفرمايان وظايفي دارند. آنها بايد:
الف- از وسايل حفاظت فردي به نحو صحيحي استفاده نمايند. ب
- در جلسات آموزسي مربوط به PPE شركت نمايند.
ج- از وسايل حفاظت فردي بخوبي مراقبت نموده و آنها را تميز نمايند.
د- اگر وسايل حفاظت فردي نياز به تعمير يا تعويض داشتند، به سرپرستان خود اطلاع دهند.
خصوصيات وسايل حفاظت فردي چشم:حفاظت لازم را در برابر خطرا احتمالي تامين كند.راحت باشد.در ديد كارگر اخلال ايجاد نكند.تداخلي با ساير لوازم حفاظت فردي نداشته باشد.با دوام باشد.به راحتي تميز شود.قابليت ضدعفوني شدن داشته باشد.
وسايل حفاظت فردي چشم
1- عينك ايمني(Spectacles)
2- گاگل ها(عینکهای فنجانی(Goggles)
3-- شيلد صورت(Face Shields): در محيط هايي كه چشم و صورت باهم در معرض خطرند مانند جوشكاري،ريخته گري،سندبلاست و...
از يك صفحه شفاف يا تور سيمي كل صورت را مي پوشاند.
بهتر است با يك عينك فنجاني بصورت توام بكار رود.
4-كلاهخود ها( Helmet): همزمان سر، چشم و صورت را محافظت مي كند.
پنجره هلمت ممكن است ثابت يا متحرك باشد.
لنز مي تواند ساده يا تيره رنگ باشد.
وسايل حفاظت فردي سر
برای حفاظت از سر در برابر انواع مخاطرات محیط كار از كلاه ایمنی استفاده میشود با توجه به اینكه كاربرد اصلی كلاه ایمنی مقاومت در مقابل ضربههای مكانیكی است لذا باید طوری طراحی شود كه قادر به تحمل این ضربه ها باشد و در عین حال فشار ناشی از این ضربات را تا حد امكان مستهلك نماید.
کلاه ایمنی:
کارگرانی که هنگام انجام کار در معرض سقوط يا پرتاب اشياء روس سرشان هستند می بایست از کلاه حفاظتی استفاده کنند . نوع کارهايی که نياز به کلاه ايمنی دارد عبارتند از کارگران ساختمانی ، کارگران معدنی ، باراندازها ، مقنی ها ، موتورسيکلت سواران و غیره .
انواع کلاه ایمنی:
1_ کلاه ایمنی نوع I (hard hat): تمام اطراف لبه دار می باشد.
2_ کلاه ایمنی نوع II (hard cap): فقط در قسمت جلو یک سایبان برای چشمها دارد.
اجزائ كلاه
1- پوسته بخش خارجي كلاه
2- لبه
3- داخل كلاه
4- بند چانه
5-عرقگير
کلاهها بر اساس هادی جریان برق-وزن-اشتعال پذیری- نفوذ آب به چهار طبقه A-B-C-D تقسیم می شوند.
انواع مخاطرات برای دستگاه تنفسی:
1- گرد و غبار
2- آئروسلها
3- گازها
4- بخارات
5- مه ها –دمه ها
براي جلوگيري و پايين آوردن مواد زيان آور ي كه از راه تنفس جذب مي شود از انواع ماسكها باكاربردهاي مختلف استفاده مي شود كه اين ماسك ها با توجه به سميت و يا غير سمي بودن آلاينده تغيير مي كند از اين جمله مي توان ماسك –نيم ماسك – ماسك هوا تازه –ماسكها با فيلترهاي مختلف نا م برد.ربع ماسك فقط براي پوشاندن دهان و بيني مي باشد نيم ماسك علاوه بر دهان وبيني چانه را نيز مي پوشاندتمام ماسك تمامي صورت را از بالاي پيشاني تا زير چانه و از طرفين تا گوشها را مي پوشاند .
انواع ماسك
ماسك هايي كه بصورت محكم بر روي صورت مي نشينند1- تمام ماسك2- نيم ماسك3- ربع ماسك
ماسك هايي كه بطور محكم بر روي صورت قرار نمي گيرند1- هلمت ها2- بلوزها3- لباس كاملماسكهای تنفسی دارای شیلنگ هوارسان: این ماسكها از یك قسمت كاله مانند به نام هود یا هلمت كه حداقل چشم، بینی، دهان و چانه را پوشش میدهد و یك قسمت هوارسان كه خود شامل شیلنگ و یك كمپرسور یا سیلندر تشكیل شده است.
انواع حفاظهاي پا
1- كفشهاي ايمني ANSI Z41
2- حفاظهاي روي پا
3- كفشهاي كف فولادي
4- چكمه هاي لاستيكي و پلاستيكي
5- كفش هاي عايق
6- كفش هاي رسانا
7- كفشهاي ضد جرقه
8- كفشهاي نارسانا
9- كفش هاي ضد ليز خوردن
10- گتر
ويژگيهاي فيزيكي كفش :
1-قابليتهاي لاستيكي كفش
2- قابليت خمشي
3- قابليت نفوذ پذيري
گتر حفاظتی :
به منظور حفاظت ساق پا تا روی کفش ها در مواقعی که کارگران در معرض ترشحات اسيدی ، قليايي ، جرقه های آتش ، ريختن مواد مذاب يا مايعات داغ قرار دارند بايد از گتر حفاظتی استفاده نمايند .
مثلا نوع گترهای مورد استفاده درکارگاه های ريخته گری بايد از جنس مواد نسوز باشد و اين گترها بايد تا زانوی پا را بپوشاند و کاملا به وسيله بندک يا سگک به پاها بچسبند ، بطوريکه مانع داخل شدن مواد مذاب به داخل پاهای کارگر شوند.
Pگترهاي حفاظتي بايد بطريقي ساخته شده باشند تا در مواقع ضروري بتوان فوراً آنها را از پا درآورد.
Pكارگراني كه از درختها، تيرها و ستونها بالا ميروند بايد از گترهاي مخصوص اين قبيلكارها كه نوع آنها از طرف وزارتكار تعيين و تشخيص داده شده باشد استفاده نمايند.
گترهاي كارگراني كه با مواد مذاب كار ميكنند بايد از پنبه كوهي يا ساير مواد مخصوص كه در مقابل حرارت مقاومت دارند ساخته شوند. اين گترها ميبايستي تا زانو را پوشانيده و كاملاً به پاها بچسبد تا مانع دخول مواد مذاب گردند.
Pكارگراني كه در معرض ترشحات جزيي يا جرقههاي قوي قرار ميگيرند. يا با اشياء برنده و زبر كار ميكنند بايد از گترهايي استفاده نمايند كه از چرم دباغي شده يا جنس مقاوم ديگري ساخته شده باشد.Pكارگراني كه با تبر يا پتك يا ابزار مشابهي اشيايي را خرد مينمايند بايد از ساق بند يا مچ پيچهايي كه مقاومت كافي داشته باشند استفاده نمايند.
محافظ گوش:
در مورد سر و صدا و ميزان صدای قابل شنيدن بدون حفاظ گوش قبلا به طور مبسوط در بخش سرو صدا در کارگاه ها صحبت شده و فقط در اين باره تأکيد می شود که در کارگاه هايی که سر و صدا باعث رنجش گوش کارگران می شود (سر و صدايی بيش از 85 دسيبل) بايد حتما از حفاظ گوش استفاده شود و توصيه می شود که حتی اگر نوع توپی حفاظ گوش وجود نداشته باشد کارگرانی که در معرض سر و صدای شديد هستند از پنبه های آغشته به کمی پارافين درگوش های خود استفاده کنند که هنگام ترک کار نيز آنها به راحتی می توانند از گوشها خارج و دور بياندازند ، بديهی است انجام اين عمل نه تنها از ورود سر و صدای مزاحم به گوش ها جلوگيری می کند ، بلکه در صورت وجود گرد و غبار در اطراف مانع ورودشان به داخل گوش و ايجاد ناراحتی و امراض مختلف می گردد .
P هرگاه در محيط كار صداها شديد و مداوم باشد اشخاصي كه در آن محيط كار ميكنند بايستي از وسايل حفاظتي پرده گوش استفاده نمايند.Pحفاظ پرده گوش بايد داراي شرايط ذيل باشد:
الف - همهروزه تميز شود مگر انواعي كه پس از يك مرتبه استعمال بايد دورانداخته شود.
ب - قبل از آنكه شخص ديگري از آن استفاده نمايد ضدعفوني گردد.
Pوسيله حفاظتي جهت گوشها در مقابل جرقه، ذرات فلزات و ساير اجسام خارجي بايد از نوع توري زنگ نزن، محكم و سبك با دوره چرمي باشد كه از پشت سر توسط فنر تسمهاي قابل تنظيم روي گوشها مستقر گردد.
Pدر مواقعي كه دستگاه حفاظ گوش مورد استفاده قرار نميگيرد بايد در جلد مخصوصي نگهداري شود تا در اثر تماس با روغن و چربي و ساير مواد خراب نشود.
وسايل حفاظت فردي دست و بازو
بيش از ۴۰ % حوادث ناشي از كار مربوط به آسيبهاي وارده به دست و انگشتان ميباشد. دست انسان را خطرات متعددي از جمله لبههاي تيز و برنده، ضربات مكانيكي، مواد شيميايي، حرارت، الكتريسيته، ارتعاش و پرتوهاي راديواكتيو در محيطهاي كاري تهديد ميكند كه جهت پيشگيري از اين آسيبها آشنايي با الزامات عمومي بكارگيري اين تجهيزات حفاظتي و انواع دستكشهاي حفاظتي ضروري است .
دستها از ارزشمندتر ين اعضا کمکی بدن انسان می باشد که برای حفاظت آنها در مقابل خطرات مثل سوختگی در اثر گرما ، مواد خورنده ، برنده و غيره بايد از دستکش های حفاظتی مناسب استفاده نمود ، بطوريکه ضمن حفاظت از دست ها هيچگونه ناراحتی نيز برای حرکت انگشتان ايجاد نکرده و باعث حساسيت پوست دست نيز می شوند . کارگرانی که با دستگاه هايی مثل مته يا تراش و غيره که قسمت عای گردان دارند و احتمال برخورد دستان کارگر با آنها وجود دارد و دقت عمل کارگر نيز به همراه استفاده از دستکش کم می شود نبايد از دستکش استفاده کنند . انواع دستکش هايی که کارگران بايد از آنها با توجه به شغلی که دارند استفاده کنند عبارتند از :
دستکش های چرمی برای کار جوشکاری ، کشيدن سيک ، حمل و نقل و غيره .
دستکش های لاستيکی يا جنس مخصوص مشابه عايق الکتريسيته برای برق کاران ، دستکش های لاستيکی يا پلاستيکی برای جا به جا کردن ظروف اسيد و مواد سمی و تحريک کننده و عفونی سر و کار دارند بايد دارای شرايط زير باشند : ساق آنها به قدری بلند باشد که بازوها را بپوشاند . کليه قسمت های آن دارای مقاومت کافی در مقابل مواد سمی و تحريک کننده باشد . فاقد سوراخ يا پارگی باشد .
دستكشها بايد طوري انتخاب شوند كه با خطرات احتمالي ناشي از كار متناسب بوده و هيچگونه ناراحتي براي حركت انگشتان ايجاد ننمايد.
Pكارگراني كه با انواع مختلف ماشينهاي مته، ماشينهاي كله زني و ساير ماشينها كار ميكنند كه قطعات متحرك آنها احتمال گرفتن دست يا دستكش را دارند نبايستي از دستكش استفاده نمايند.Pكارگراني كه اشياء لب تيز و برنده و يا اجسام خاردار يا عاج داري حمل مينمايند بايد از دستكشهايي استفاده نمايند كه مقاومت كافي داشته و در صورت لزوم مسلح به سيمهاي فلزي باشند.
P كارگراني كه گوشت را قطعه قطعه ميكنند يا استخوان گوشت يا ماهي را در ميآورند بايد از دستكشهايي استفاده كنند كه از زره فولادي ساخته شده باشد.
Pدستكشهاي كارگرانيكه فلزات داغحملميكنندبايد از پنبهنسوز يا جنس مخصوص مشابه ديگري كه درمقابل گرما مقاومت داشته و عايق حرارت باشند ساخته شوند.
P: كارگراني كه با برق سر و كار دارند بايد از دستكشهاي لاستيكي يا جنس مخصوص مشابه ديگري كه عايق الكتريسيته بوده و مقاومت الكتريكي آن متناسب با ولتاژ مربوطه بنا به تشخيص وزارت كار باشد.
Pكارگراني كه با مواد خورنده از قبيل اسيدها و قلياها سر و كار دارند بايد از دستكشهاي ساخته شده از لاستيك طبيعي يا مصنوعي يا پلاستيكي نازك و نرم استفاده نمايند.
Pدستكشهاي كارگراني كه با مواد سمي تحريك كننده و يا عفوني كار ميكنند بايد:
الف - آنقدر بلند باشد كه بازوها را كاملاً بپوشاند.
ب- كليه قسمتهاي دستكشها بايدداراي مقاومت كافي درمقابل مواد مذكور در بالا باشد.
ج - كوچكترين سوراخ يا پارهگي نداشته باشد.
د - هرگاه اين دستكشها در موقع كار پاره شوند بايد فوراً تعويض گردند.
P دستكشهاي سربي به منظور حفاظت در مقابل اشعه مجهول بايد دستها را كاملاً محفوظ داشته و لااقل تا نصف بازوها را پوشانده و قدرت حفاظتي اين قبيل دستكشها اقلاً برابر با قدرت حفاظتي ورق سربي ضخامت 55/0 ميليمتر باشد.
Pبا در نظر گرفتن وزن سنگين سرب دستكشهاي سربي بايد طوري انتخاب شود كه سبك و نرم بوده و كاملاً حفاظت دستها را تامين نمايد.
وسايل حفاظت فردي تنه :
خطرات عمده تهديد كننده تنه را مي توان در دو دسته كلي تقسيم بندي كرد
1-شیمیایی شامل:
سموم پوستي
سموم سيتمتك
مواد خورنده و سوزاننده
آلرژنها
2-فیزیکی شامل:
خطرات حرارتي (سرما و گرما)
ارتعاش
تشعشات
ضربات
انواع لباسهاي حفاظتي
1- كت و رو پوش
2- سرهم ها
3- پيش بندها
4- لباسهاي محافظ كامل
5-لباس هاي حفاظتي آتش نشان
6-لباسهای خنک کننده
7- لباسهای بارانی
8- لباسهای با قابلیت دید بالا
9- وسایل شناورسازی فردی
وسایل و تجهیزات حفاظت فردی کار در ارتفاع:
کارگران ساختمانی ، مقنی ها ،کارگران برق و مخابرات در روی تيرهای خطوط هوايی و غيره به منظور جلوگيری از سقوط بايد مجهز به کمربند ايمنی و طناب نجات باشند .
نحوه استفاده از کمربند ايمنی بدين ترتيب است که يک سر طناب نجات را به حلقه کمربند قلاب نموده و سر ديگر آن را به تير چوبی يا يک ميله فلزی ثابت و يا امثال آن در محل کار محکم می بندند . کمربند ايمنی و کليه قطعات و ضمائم آن بايد مرتبا بازديد شده و قطعات فرسوده يا خراب آن در صورت امکان تعويض و قطعات تعويض شده از نوع استاندارد بوده وگرنه بايد کلا کمربند را تعويض نمود .
هنگام کار در ارتفاع فرد مستقر در جایگاه کار باید متناسب با نوع کار مجهز به وسایل حفاظت فردی از قبیل لباسکار، هارنس، کلاه و کفش ایمنی و سایر لوازم حفاظت فردی گردد.
استفاده از کمربند ایمنی برای عملیات کار در ارتفاع ممنوع بوده فقط در صورتی مجاز است که به عنوان سامانه محدودکننده مورد استفاده قرار گیرد و فرد نباید در وضعیت سقوط قرار گیرد.
كمربند ايمني : وسيله اي است از جنس الياف طبيعي يا مصنوعي با تركيبات پليمري كه ناحيه كمر را مي پوشاند .
برای محافظت سقوط افراد از ارتفاعهای کوتاه مفید می باشد هر چه ارتفاع بیشتر باشد صدمات نیز بیشتر خواهد بود.
حمايل بند كامل بدن ( هارنس= یراق ): پوششي است از جنس الياف با تركيبات پليمري و مقاوم كه عموما از انتهاي بالاي ران تا روي سطح كتف را پوشانده و توسط قلابهايي كه به روي آن متصل است ، فرد را به ساير تجهيزات سامانه هاي كار در ارتفاع وصل مي كند .
این وسایل نیروهای ناشی از سقوط افراد علاوه بر ناحیه کمر بر روی قسمتهای دیگر بدن نیز توزیع شده و در نتیجه از شدت جراحات احتمالی کاسته می شود.
طناب ايمني : Lanyard طنابي از نوع تكيه گاهي است كه در زمان سرخوردن عامل كار در ارتفاع ، از دست دادن موقعيت اوليه وي عمل نموده و فرد را در حين سقوط متوقف مي نمايد .
لنیاردها طنابهای کوتاه و قابل انعطافی هستند که به یراقهای ایمنی وصل می شوند.
این وسایل قادرند انرژی ناشی از سقوط را در انتهای مسیر سقوط جذب کرده و در نتیجه ضربه کمتر می شود.
سخت افزارها یا قسمت های فلزی:(Hard ware)
کلیه این وسایل باید فاقد تیزی و قسمت های برنده باشد و توانایی مقاومت حداقل 4000 پوند را دارا باشد
این وسایل روی کمربند ایمنی-یراقها و قلابهای فنری لنیاردها می باشند.
گیره ها:(Grabbing device)
گرابینگ کمربند ایمنی یا لنیارد را به طناب نجات وصل می کند . بسیاری از گیره های مورد استفاده در اینگونه تجهیزات در حالت عادی آزاد بوده و اجازه حرکت را به طناب نجات میدهد ولی در موقع سقوط فرد و یا در اثر حرکت ناگهانی به سرعت قفل شده و اجازه حرکت را از طناب نجات می گیرد.
طناب نجات:(Life line)
طنابی است که از نقطه اتصال اختصاصی به یراق یا لنیارد و کمربند ایمنی به یک نقطه ثابت متصل می شود
-نقطه لنگر باید قادر باشد بار استاتیک 5400پوندی را تحمل کند.
متوقف کننده ها :(Fall arrestor)
این وسایل در لنیاردها به شکل یکپارچه اند و کنترل کاهش فشار را برای افرادی که متوقف شده اند انجام می دهد
این وسایل بر ای سقوط آزادهای طولانی تر و جاههایی که لنیاردها نمی توانند خاصیت الاستیک داشته باشند استفاده می شود.
تجهیزات شستشوی اضطراری:این تجهیزات کل بدن را در موقع نیاز شستشو می دهد.این دوشها باید دایما به لوله آب متصل باشد تا از وجود منبع نا محدود آب اطمینان حاصل کرد .محل نصب: حداکثر فاصله کارگران تا آن نقطه بیش از 10 ثانیه با قدم زدن عادی طول نکشد و 15 دقیقه غوطه وری در آب بهبودی شرایط را برای فرد ایجاد کند.نمونه های پرتابل نیز دارد.در موقع یخ زدن طراحی میشود. در موقع سرما آب آنی گرم می شود.
به همین دلیل استفاده ازچشم شوی و دوش اضطراری ایمنیانواع دستکش ، شیلد ها و نقاب های صورت و تجهیزات حفاظت فردی ایمنیسایر تجهیزات ایمنی مثل هود شیمیایی
بسیار ضروری می باشد.
دوش و چشم شوی اضطراری شامل دوش ها و چشم شوی های ایمنی می باشد که کاربرد اصلی آن در زمانی است که مواد شیمیایی به صورت مستقیم با بدن افراد صورت گرفته باشد. زمانی که مواد شیمیایی به داخل چشم فرد پاشیده می شود و یا مستقیما با اعضای بدن فرد تماس پیدا نماید اولین اقدامی که باید انجام شود این است که با استفاده از آب فراوان و دوش و چشم شوی اضطراری به رقیق سازی و شستشوی مواد شیمیایی از روی بدن بپردازیم.
موارد کاربرد دوش و چشم شوی اضطراری
هنگام پاشش مواد شیمیایی کاربرد دوش ها و چشم شوی های اضطراری اثرات منفی این مواد را کاهش می دهد. همچنین در محیط هایی که احتمال پاشش مواد زیان آور و خطرناک به سمت چشم افراد وجود داشته باشد چشم شوی مناسب برای محافظت از افراد باید به کار رود. با وجود دستورالعمل های ایمنی موجود در آزمایشگاه و کنترل های مهندسی که انجام می شود متاسفانه هنوز هم مواجهه تصادفی و پیش بینی نشده با مواد شیمیایی وجود دارد.
مشخصات دوش و چشم شوی اضطراری
ظرفیت آب برابر با ۲۰ لیتر در دقیقه و فشار آب ۱۵ پوند بر اینچ مربعظرفیت آب دوش و چشم شور اضطراری به وسیله یک لوله به قطر ۱اینچ و طول ۴۵۰mm تامین می گردد.چشم شوی اضطراری ایستاده از دو اهرم متصل به زنجیر دستی و پدال پایی استفاده می کند.دوش اضطراری با زنجیر دستی کار می کند و با کشیدن زنجیر آب ناشی از آن تمام بدن فرد را فرا می گیرد.چشم شوی اضطراری متصل به دوش اضطراری دارای دو نازل آبپاش مجهز به حفاظ چشمی لاستیکی می باشد که در ظرف سرریز آب قرار گرفته اند.
چشم شوی در این دستگاه هم با یک اهرم دستی و هم با پدال پایی دستی شروع به پاشش آب می کند.سیستم دوش و چشم شوی اضطراری باید به جریان آب سرد با حرارت تقریبی ۸ تا ۲۰ درجه سانتی گراد متصل گردد.
لزوم استفاده از دوش و چشم شوی اضطراری
استفاده از تجهیزات ایمنی همچون دوش و چشم شوی ایمنی و سایر تجهیزاتی که برای ایمنی افراد به کار می رود مثل هود آزمایشگاهی , فن آزمایشگاهی و یا تجهیزاتی که برای راحتی کار افراد طراحی شده اند مثل سکوبندی آزمایشگاهی یا کابینت آزمایشگاهی اهمیت زیادی در این گونه محیط ها دارد. به طوری که ابتدا یک محیط کاری باید از نظر ایمنی دارای درجه مناسب باشد سپس مورد استفاده قرار گیرد.
در این جا به لزوم استفاده از دوش ها و چشمی های اضطراری می پردازیم:در هنگام پاشش مستقیم مواد شیمیایی با بدن افراد، استفاده از آب فراوان اثرات زیانبار مواد را به بدن کاهش می دهد. استفاده از دوش و چشم شوی اضطراری در محیط هایی که بدن افراد در تماس با مواد شیمیایی است کاربرد دارد.
دوش و چشم شور اضطراری را باید در فاصله ۱۵ الی ۳۰ متری از محل خطر نصب نمود.مدت زمان دسترسی به دوش و چشم شوی اضطراری طبق استاندارد ها نباید بیشتر از ۱۰ ثانیه طول بکشد.فاصله زمانی ۱۰ ثانیه بسته به اثرات بالقوه مواد شیمیایی ممکن است کمتر گردد.
دوش و چشم شوی آزمایشگاهی در محیط هایی که بخارات اسیدی بصورت میست ایجاد می گردد کاربرد دارد.علاوه بر محیط های آزمایشگاهی از دوش و چشم شوی اضطراری در مشاغل زیر نیز می توان استفاده نمود:آبکاری ، باطری سازی ، صنایع دارویی ، نیروگاهها ، آزمایشگاههای کنترل کیفیت ، صنایع آرایشی و بهداشتی و …
مدت زمان شستشو با دوش و چشم شوی اضطراری
برای استفاده از دوش و چشم شوی اضطراری باید از مقدار زیادی سیال تمیز ، با فشار کم ، برای مدت 15 دقیقه استفاده شود. همچنین مدت زمان شستشو توسط این دوش و چشم شوی ها در صورتیکه خصوصیات مواد شیمیایی شناخته شده باشد می تواند متفاوت باشد.
این زمان بسته به نوع ماده شیمیایی دارد:
شستشوی مواد ملایم شیمیایی ، حداقل بمدت 5 دقیقهشستشوی مواد متوسط تا شدید شیمیایی ، حداقل بمدت 20 دقیقهشستشوی مواد خورنده ای که خاصیت نفوذ پذیری ندارند ، حداقل بمدت 20 دقیقهشستشوی مواد خورنده که نافذ می باشند ، حداقل بمدت 60 دقیقه
بهترین موقعیت مکانی جهت نصب دوش و چشم شوی اضطراری
دوش و چشم شوی اضطراری تا جایی که ممکن است نزدیک به محل خطر نصب گردد.مانعی بین محل کار افراد و محل نصب این تجهیزات وجود نداشته باشد.به این معنی که برای رسیدن به این تجهیزات نباید افراد از میان موانع مختلف اعم از دستگاه ها و ماشین آلات عبور نمایند.
نصب این تجهیزات باید در جایی باشد که به راحتی دیده شود.
محل نصب دوش و چشم شوی اضطراری باید نزدیک راه های خروج اضطراری باشد تا در هنگام بروز حادثه ،گروه نجات بتواند به راحتی به فرد حادثه دیده دسترسی داشته باشد. در صورت نصب دوش و چشم شوی اضطراری در بیرون از محیط کارباید از یخ زدگی این تجهیزات حفاظت شود.
محل نصب دوش و چشم شوی اضطراری باید با تابلوی مناسب مشخص شود.
وسایل حفاظت فردی در معادن
زماني كه امكان حذف عوامل زيان آور وجود ندارد ،كارفرمايان كارگاههاي معدني بايستي تجهيزات حفاظت فردي مناسب را تهيه كرده و آنها را رايگان در اختيار كارگران قرار دهند و مراقبت نمايند تا كارگران در حين كار از آنها استفاده نموده و در شرايط خوب نگهداري شوند.
تجهيزات حفاظت فردي اساسي و پايه عبارتند ا
ز: • كلاه ايمني: زماني كه خطر سقوط اجسام وجود داشته باشد
• دستكش حفاظتي: براي حمل و جابجايي مواد و انجام كارهائي كه امكان آسيب رسيدن به دست وجود دارد
• كفش ايمني:وقتي كه خطر سقوط اجسام بر روي پا و آسيب رساندن
كلاه،دستكش و كفش ايمني حداقل تجهيزات حفاظت فردي هستند كه بايستي هميشه در معدن از آنها استفاده شود.
تجهيزات حفاظت فردي اضافي كه در صورت نياز بايد استفاده شوند
: • گوشي حفاظتي:زماني كه سطح صدا از حد مجاز بيشتر باشد (مثل كار با كمپرسورها،ماشين هاي حفاري،چكش حفاري)
• ماسك حفاظتي:زماني كه ذرات معلق در هوا وجود دارد استفاده شود(در طول عمليات حفاري و آتشباري)
• عينك هاي حفاظتي:اگر خطر پرتاب ذرات به سوي چشم و امكان آسيب رسيدن به آن وجود دارد
ساير تجهيزات حفاظت فردي كه ممكن است نياز باشد
: • لباس هاي تنگ و چسبيده به بدن:هنگام كار كردن در اطراف تجهيزات و ماشين هاي در حال دوران
• كمربندهاي اطمينان:وقتي كه خطر سقوط وجود داشته باشد.
کارگرانی که در راه های شیب دار با شیب بیش از ۴۵ درجه کار می کنند در زمان کار باید بر روی جایگاه متناسب با نوع کار مستقر شوند یا از تجهیزات حفاظت فردی کار در ارتفاع استفاده کنند.
همه افراد در حین بازسازی و تعمیر و نگهداری چاه ها باید از تجهیزات حفاظت فردی کار در ارتفاع استفاده کنند.
متصدیان دستگاه های برقی هنگام کار باید از وسایل حفاظت فردی مناسب شامل دستکش لاستیکی، کفش و کلاه ایمنی عایق در برابر الکتریسیته متناسب با ولتاژ و جریان برق دستگاه استفاده کنند.
کارفرما مکلف است آتشبار را به وسایل حفاظت فردی ضد الکتریسیته ساکن مجهز کند.
این وبلاگ در جهت اشاعه فرهنگ ایمنی کار و پیشگیری از وقوع حوادث ناشی از کار ایجاد شده است.